خبر

تامین مالی؛‌ موانع قابل تامل و راهکارهای راهبردی

بررسی فرایند توسعه کشورهای پیشرفته نشان می‌دهد که بخش اصلی بهبود نرخ اشتغال و همچنین رشد اقتصادی این کشورها مرهون حضور و فعالیت شرکت‌های کوچک و متوسط است. بررسی آمار و اطلاعات نشان می‌دهد، سهم شرکت‌های کوچک و متوسط در ایجاد ارزش افزوده قابل توجه است به طوری که در کشور آلمان حجم کسب و کار شرکت‌های کوچک و متوسط به کل شرکت‌ها بیش از ۱۷ درصد در سال ۲۰۱۳ میلادی بوده که رقم با اهمیتی محسوب می‌شود. سهم از اقتصاد این شرکت‌ها در ایجاد ارزش‌افزوده در کشورهای توسعه‌یافته قابل‌توجه است. در جدول زیر آمار و اطلاعات در خصوص جایگاه شرکت‌های کوچک و متوسط در اقتصاد کشورهای توسعه‌یافته دنیا به تفصیل ارائه شده است.

اکنون که نقش و اهمیت شرکت‌های کوچک و متوسط در اقتصاد کشورهای توسعه‌یافته در ایجاد ارزش افزوده و بهبود نرخ اشتغال غیرقابل‌انکار است، بنابراین باید به دنبال راهکارهایی برای توسعه و گسترش شرکت‌های کوچک و متوسط در کشورمان ایران بود. از مهم‌ترین موانع تأمین‌مالی بنگاه‌های کوچک از طریق انتشار اوراق بهادار در بازار سرمایه، الزام این بنگاه ها به معرفی ضامن بانکی، ارائه ضمانت نامه بانکی یا توثیق اوراق‌بهادار در فرآیند انتشار است. این در حالی است که شرکت های کوچک اکثرا سهامی نبوده و سهام قابل توثیق ندارند و به دلیل کوچک بودن این شرکت‌ها و سایز فعالیت‌ها دارای اعتبار کافی در سیستم بانکی نبوده و امکان ارائه وثیقه‌های مناسب در قبال دریافت ضمانت بانکی را ندارند. بر این اساس به‌دلیل ناتوانی در ارائه ضامن در فرآیند انتشار اوراق، قادر به تأمین‌مالی از این طریق نخواهند بود. همچنین پروسه زمان‌بر تأمین‌مالی از طریق مسیر اخذ مجوزهای انتشار به عنوان یک عامل بازدارنده برای شرکت‌های کوچک و متوسط برای رجوع به بازار سرمایه برای تأمین‌مالی محسوب می‌شود. سایر موانعی که شرکت‌های کوچک و متوسط با آن دست و پنجه نرم می‌کنند، می‌توان به تنوع اندک ابزارهای تأمین‌مالی مختص این شرکت‌ها، قابل اتکا نبودن صورت های مالی برخی از آن‌ها، بالا بودن هزینه های تأمین‌مالی از طریق انتشار اوراق در بازار سرمایه اشاره داشت.رفع این مشکلات عزم جدی دولت و فعالان بازارهای مالی به خصوص شرکت‌های تأمین‌سرمایه(به عنوان متخصصین تأمین‌مالی از طرق بازارسرمایه) را می‌طلبد. در ادامه راهکارهایی برای حل این مشکلات مورد اشاره قرار می‌گیرد:

تجربه کشورهای توسعه‌یافته نشان می‌دهد در حل مشکلات مرتبط با ضمانت اخذ تأمین‌مالی توسط شرکت‌های کوچک و متوسط، حضور مستقیم صندوق‌های حمایتی دولتی و گاه بخش خصوصی ریسک‌پذیر گریزناپذیر است. در خصوص اولویت دادن تأمین‌مالی شرکت‌ها و طرح‌های ملی بر شرکت‌های کوچک و متوسط و همچنین زمان‌بر بودن انتشار اوراق، این راه وجود دارد که سازمان‌بورس و اوراق‌بهادار، مجوز و فرآیندهای انتشار اوراق برای صنایع کوچک و متوسط تا سقف ۳۰۰ میلیارد ریال را به شرکت‌های تأمین‌سرمایه تفویض کند. این شرکت ها می‌توانند ضمن کاهش دوره بررسی و انتشار اوراق، ضمانت لازم را در جهت صیانت از اصل وجوه سرمایه‌گذاران ارائه داده و در مقابل، با تعامل بیشتر نسبت به اخذ توثیقات لازم از شرکت های سرمایه‌پذیر اقدام کنند.

در خصوص بالا بودن هزینه تأمین‌مالی شرکت‌های کوچک، می‌توان نسبت به ارائه معافیت در پرداخت هزینه‌های ثابت مترتب بر تأمین‌مالی از طریق انتشار اوراق اقدام کرد. همچنین این امکان وجود دارد که پرداخت هزینه های فوق به پایان عمر اوراق منتقل شده و از این طریق به شرکت، فرصت مناسب جهت تأمین آن داده شود. برای حمایت از تأمین‌مالی شرکت‌های کوچک و متوسط، واگذاری مسئولیت حمایت از این بنگاه‏‌های در زمینه‌های مختلف به نهاد یا ارگان مشخص وابسته به دولت است که بتواند به صورت تخصصی حمایت از آن‏ها را دنبال کند و از ناهماهنگی‌‏های و برخوردهای سلیقه‏‌ای جلوگیری به عمل آورد. از اقدامات اساسی در راستای رفع مشکل ضمانت انتشار اوراق‌بهادار تأمین‌مالی بنگاه‏‌های کوچک و متوسط، تسهیل و حداقل کردن مراحل اداری و بهبود فرایندهای بورکراتیک برای اقدامات حمایتی سازمان‏‌ها و صندوق‌‏های مربوطه مانند فرآیند صدور ضمانت‏نامه‌‏های اعتباری صندوق ضمانت سرمایه‌‏گذاری صنایع کوچک است. همچنین در همین راستا، می‌‏توان از سندیکاهای ضمانت اوراق‌بهادار شرکت‎‏های کوچک و متوسط و ایده صندوق ضمانت صکوک بهره‏مند شد.

حبیب رضا حدادی، مدیرعامل  شرکت تأمین سرمایه امید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن