خبر

راهکارهایی برای تسهیل چالش‌های تامین‌ مالی

راهکار هایی برای تسهیل شرایط تأمین مالی (SME)


به‌طورکلی تعریف واحدی در خصوص شرکت های کوچک وجود ندارد و در هر اقتصاد و کشوری، بسته به حجم آن، تعریف از شرکت‌های کوچک متفاوت است. اغلب شرکت های کوچک به صورت شرکت های تازه تاسیس و نوپایی هستند که با سرمایه اندک فعالیت خود را آغاز کرده‌ و عموما در چند سال اول فعالیت خود چندان شناخته شده نیستند. به همین دلیل به منظور تأمین منابع‌مالی مورد نیاز جهت گسترش فعالیت ها و یا تأمین‌سرمایه در گردش خود با مشکلاتی روبه رو هستند. راهکارهای تأمین‌مالی در بازارسرمایه، شامل دو روش اصلی مبتنی بر سرمایه و مبتنی بر بدهی است. روش های مبتنی بر سرمایه شامل افزایش‌سرمایه، تاسیس صندوق های تخصصی، پذیرش و عرضه سهام در بازار است. شرکت های کوچک به دلایل مختلف از جمله نوپایی، حضور در مرحله قبل از بهره برداری، محدود بودن منابع سهامداران فعلی و نبود شناخت کافی از سوی بازار جهت جذب منابع جدید، قادر به استفاده از روش های مبتنی بر سرمایه نیستند. ازطرفی پایین‌بودن سرمایه، ریسک سرمایه گذاری در این شرکت ها را افزایش می دهد واین امر سبب می شود، سرمایه گذاران  تمایلی به سرمایه گذاری در این شرکت ها نداشته باشند. راهکارهای مبتنی بر بدهی نیز شامل انتشار انواع اوراق‌بهاداربدهی از قبیل اوراق مشارکت، صکوک، اوراق سلف موازی و…است. انتشار اوراق مذکورصرفا با دریافت مجوز از سازمان‌بورس و اوراق‌بهادارصورت می گیرد. قوانین، مقررات و دستورالعمل های مصوب سازمان بورس در خصوص انتشار اوراق بدهی، به منظور پوشش ریسک های مترتب بر این اوراق و در راستای حمایت از سرمایه گذاران، دارای قوانین محدودکننده فراوانی است. همچنین بیشتر اوراق‌بدهی، کف حداقل میزان قابل انتشار را دارند که توسط سازمان تعیین شده است. بنابراین شرکت های کوچک به دلیل سرمایه اندک نمی توانند از اوراق‌بدهی استفاده کنند.علاوه بر این، انتشار اوراق مبتنی بر بدهی نیازمند وجود ارکانی است که هر کدام به تناسب وظیفه ای که بر عهده می گیرند، هزینه ای مطالبه می کنند که باعث افزایش هزینه موثر تأمین‌مالی برای ناشر می شود.هزینه مذکور به همراه نرخ سود علی الحساب اوراق‌بدهی،در مقایسه با ساختار مالی شرکت های کوچک، رقم قابل‌توجهی را به خود اختصاص می دهد که از جذابیت این نوع تأمین‌مالی برای شرکت های مذکور می کاهد. براین اساس، شرکت‌های کوچک تأمین‌مالی از طریق بازار پول را نسبت به بازار سرمایه به دلایلی از جمله قوانین محدود کننده اوراق‌بدهی ،میزان سرمایه اندک، نرخ تأمین‌مالی گران،  طولانی بودن فرآیند اخذ مجوز تأمین‌مالی،ناتوانی در تأمین وثایق و تضامین مورد نیاز و همچنین پرداخت سودهای بین دوره‌ای  و حداقل میزان اوراق‌بدهی قابل انتشار ترجیح می‌دهند البته در سال های اخیر سازوکارهای جدید در بازارسرمایه از قبیل بازار شرکت های کوچک و متوسط (SME)، صندوق های جسورانه، تأمین‌مالی جمعی و صندوق خصوصی با هدف تأمین‌مالی شرکت های کوچک و تازه تاسیس ایجاد شده است. با این وجود این سازوکارها دارای قوانین محدود کننده ای هستند که فرایند تأمین‌مالی شرکت های مذکور را دچار مشکل می سازند. براین اساس برخی راهکار ها برای تسهیل چالش ها پیشنهاد می شود.

تسهیل شرایط رکن ضامن از سوی بانک‌های تحت نظارت بانک‌مرکزی: ازجمله مهم ترین مشکلات پیش‌روی شرکت های کوچک در استفاده از روش های معمول تأمین‌مالی در بازارسرمایه، مربوط به ضمانت هاست. در اغلب دستورالعمل های مربوط مصوب سازمان‌بورس و اوراق‌بهادار،این نکته قید شده است که در صورت استفاده از ضمانت بانک‌های دارای مجوز از بانک مرکزی، نیازی به رعایت سایر الزامات مرتبط با اوراق بدهی مورد نظر وجود ندارد. بااین حال بسیاری از بانک ها به دلیل ریسک های مربوط به شرکت های کوچک، از قبول ضمانت این شرکت ها خودداری می‌کنند. بنابراین همکاری بیشتر شبکه بانکی و بانک مرکزی یا تاسیس صندوق ضمانت تحت‌نظربانک‌مرکزی جهت ضمانت این نوع از شرکت‌ها وهمچنین ارائه ساز و کار انگیزشی از سوی دولت برای تشویق بانک‌ها در این خصوص، می‌تواند بخشی از این مشکلات رابرطرف سازد.

ایجاد امکان افزایش‌سرمایه مدت‌دار: بسیاری از کشورها برای تسهیل تأمین‌مالی شرکت‌های کوچک اجازه انتشار سهام بدون مجوز از نهاد ناظر و یا ارائه مجوز مدت‌دارافزایش‌سرمایه را می‌دهند. بر این اساس پیشنهاد می‌شود، سازمان‌بورس و اوراق‌بهادار با توجه به اظهارنظرحسابرس و بازرس قانونی شرکت در خصوص گزارش توجیهی و دریافت وثایق معتبر از موسسین شرکت، به اعطای مجوز مدت‌دار افزایش‌سرمایه تا سقف معین و براساس صورت پرداخت‌های انجام شده وتایید شده از سوی حسابرس شرکت بپردازد.

کاهش محدودیت‌های پذیرش شرکت‌های کوچک: بازارSME در آغاز فعالیت محدودیت های کمی درراستای پذیرش شرکت ها در بازارسرمایه داشت. با این حال، طی ماه های گذشته مقررات جدیدی از جمله افزایش حداقل سرمایه مورد نیاز جهت پذیرش و همچنین عدم پذیرش شرکت های قبل از بهره برداری، در این بازار وضع شده است. بدون‌تردید یکی از اصلی ترین اهداف ایجاد بازار شرکت های کوچک و متوسط (SME) در دنیا و در ایران، تسهیل تأمین‌مالی این گونه شرکت هاست. طبق آمارها در حدود ۹۰ درصد شرکت های ثبت شده در ایران مربوط به شرکت های کوچک، متوسط و شرکت های دانش بنیان است. بنابراین اولویت مهم بازارسرمایه باید رفع موانع پیش روی این شرکت ها جهت استفاده از ظرفیت های تأمین‌مالی از طریق بازارسرمایه باشد. به نظر می رسد در صورت تعریف سرمایه گذاری خطرپذیر برای تابلوی بازار SME و یا ایجاد یک تابلو برای معامله سهام شرکت های کوچک و مخاطره آمیز می تواند تا حدود زیادی مشکلات تأمین‌مالی این شرکت ها را مرتفع کند؛ چراکه سرمایه گذاران با آگاهی کامل نسبت به ریسک این شرکت ها در آن سرمایه گذاری خواهند کرد.

 وارانت: وارانت ابزاری است مشابه قراردادهای اختیار معامله با این تفاوت که توسط خود شرکت منتشر می شود. این ابزار می تواند راهکار مناسبی برای تأمین‌مالی شرکت های کوچک و تازه تاسیس باشد.

سعیده امیر احمدی، مدیرعامل شرکت مشاورسرمایه گذاری سهم‌آشنا

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن