خبردسته‌بندی نشده

جای خالی فرمانده

01

نگاهی به کشورهای توسعه یافته نشان می‌دهد بازار سرمایه نقش کلیدی و تاثیرگذاری در رشد اقتصادی آنها داشته است. اما در کشور ما از سال ۸۲ که اصلاح قوانین بازار سرمایه کلید خورد تا ۸۴ که به تصویب رسید به مواردی برای تقویت بازار سرمایه و نقش آن در اقتصاد اشاره شد اما نتیجه ای در بر نداشت چرا که اقتصاد ما اقتصادی بیمار یعنی بانک محور است، هر کشوری که با چنین رویکردی در حال فعالیت باشد قطعا در یک بازه زمانی با مواجهه به یک مشکل نمی‌تواند مدیریت صحیحی داشته باشد و نتیجه آن سرگیجه اقتصاد خواهد بود.در ساختار کلی بازارسرمایه باید به منظور تأمین منابع بلندمدت و بانک‌ها برای تأمین منابع کوتاه مدت فعالیت ‌کنند، اما تدابیری که در چرخه اقتصاد بکار گرفته شده عملا تداخل فعالیتی را به همراه داشته است؛ پروژه‌های اقتصادی که بانک‌ها متولی تأمین مالی آنها هستند به اندازه‌ای مهم و عظیم است که حجم زیادی از منابع را درگیر خود کرده، در صورتی که این منابع باید در گردش باشد نه ساکن. با چنین شرایطی بازار سرمایه باید نقش تأمین‌کننده منابع بلند مدت را ایفا و اقتصاد را از بانک‌محوری خارج کند، البته این برنامه در چند سال اخیر پیگیری ‌شد اما نتیجه مطلوبی نداشت چون تغییرات در سازمان بورس و اوراق بهادار، بانک‌ها و وزارت اقتصاد سازماندهی شده نبود. فقدان شناخت دقیق مدیران از بازار سرمایه و منفعل بودن برخی از آنها باعث شده تا بازار سرمایه در تأمین مالی بلند مدت موفق نباشد تا جایی که مقایسه ارقام تأمین منابع از سوی بازارسرمایه نسبت به تولید ناخالص داخلی بسیار ناچیز است. موضوع دیگری که باید به آن اشاره کرد بهره‌وری بخش‌های مختلف از بازار سرمایه است، چون بازار سرمایه بخش‌نگر نیست بنابراین هم بخش دولتی و هم خصوصی می‌توانند تأمین مالی مناسبی از این بازار شفاف داشته باشند. در دهه‌های اخیر اگر موضوع تأمین‌مالی با جدیت دنبال می‌شد هم اکنون با  حجم بالای نقدینگی یعنی ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان و سرگردانی آن در کشور مواجه نبودیم، ۹۰ درصد این نقدینگی‌ها مختص ۱۰ درصد آحاد جامعه است که نه در اختیار عموم است و نه در بازارهای رسمی موجود، بلکه روانه بازارهایی شده که سودهای رانتی بالایی دارند، بازارهایی که هیچ گونه شفافیتی در معاملات ندارند و تنها از طریق واسطه و دلالان در حال پیشروی است، اما اگر این منابع در اختیار بازار شفافی مانند بورس قرار بگیرد قطعا سودهای منطقی پرداخت خواهد شد.البته توجه به این نکته ضروری است که بازار پول و سرمایه در عین رقابت باید در راستای تقویت و رشد اقتصاد قدم برداند، هرچند وظایف این دو بازار مهم از هم تفکیک شده است و باید تعاملاتی برای تأمین مالی بین این دو بازار شکل بگیرد اما تا زمانی که اقتصاد ما فرمانده قوی نداشته باشد این هدف محقق نمی‌شود.

حیدر مستخدمین حسینی/ اقتصاددان

برچسب ها

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن